Niestety w ostatnich miesiącach można zauważyć wyraźny spadek wartości złotówki, a w telewizji coraz więcej mówi się o wysokiej inflacji. Czy wpływa to na stan naszych portfeli?
Inflacja – co to jest?
Inflacja to proces, który charakteryzuje się bezustannym wzrostem cen produktów oraz usług przypadających na konkretny okres. Aby potwierdzić inflację, korzysta się z cen, które trzeba było zapłacić w tych samych miesiącach, ale rok czy nawet kilka lat wcześniej.
Grudniowy odczyt inflacji można rozumieć jako porównanie cen, które obowiązywały w grudniu 2021 roku w stosunku do grudnia 2020 roku. W porównaniu bierze udział około 140 towarów oraz usług, które znajdują się w tzw. koszyku przygotowanym przez Główny Urząd Statystyczny.
Ceny uzyskuje się z około 35 tysięcy punktów handlowych działających na terenie Polski. Cena nie jest przygotowywana dla każdego miasta, ale poznajemy średnią miarę podwyżki cen.
Zdaniem ekspertów umiarkowana inflacja dobrze wpływa na gospodarkę
Rosnące ceny sprawiają, że konsumenci znacznie chętniej robią zakupy, gdyż obawiają się kolejnych podwyżek. Wyższe ceny sprawiają, że osiągane są znacznie wyższe przychody, co pozwala na kolejne inwestycje. Zadłużenie państwa również działa w podobny sposób, a mianowicie inflacja pozwala na zakup wyemitowanych kilka lat wcześniej obligacji.
Właśnie z tego względu inflacja jest znana również jako ukryty podatek. Ekonomiści informują także, że wysoka inflacja stanowi spory problem, dlatego trzeba kontrolować jej wysokość. Jest to ściśle związane z tzw. spiralą cenowo-płacową.
Wzrost cen towarów i usług sprawia, że pracownicy spodziewają się wyższych wynagrodzeń, a z kolei sprzedawcy, którzy mają świadomość, że konsumenci mają więcej pieniędzy, bezustannie podnoszą ceny.
Koszty paliwa
Koszty paliwa warunkują ceny wszystkich towarów, dlatego nie są sprawdzane jedynie przez kierowców. Każdy przedsiębiorca w trakcie ustalania cen produktów bierze pod uwagę wzrastające koszty.
Wzrost cen przyczynia się także do zwiększenia zysków sprzedawców, co jednocześnie ogranicza rynkową konkurencję. Ceny bezustannie rosną, ale podwyżka odbywa się w różnym tempie i w praktyce występują sytuacje, kiedy jedne towary drożeją, a inne w tym czasie tanieją.
Niestety inflacja, czyli wzrost cen występuje zdecydowanie częściej niż deflacja, czyli spadek średnich cen w gospodarce. Ostatni raz, gdy w naszym kraju mieliśmy do czynienia z deflacją 6 lat temu.
Koszyk inflacyjny
Ogólnokrajowy koszyk inflacyjny jest niezbędny ze względu na fakt, że każdy konsument korzysta z innych dóbr oraz usług, dlatego wzrost cen dotyka nas w różnym stopniu. Osoba wolna od nałogów nie zwraca uwagi na bezustannie wzrastające ceny papierosów czy alkoholu, tak samo, jak wegetarianin nie sprawdza ceny, jaką inni konsumenci płacą za szynkę czy mięso.
Niestety w przypadku bardzo wysokiej inflacji (tak jak w 2021 i 2022 roku) nie ma osoby, która nie odczułaby skutków ubocznych inflacji. Poziom inflacji jest kształtowany głównie przez żywność oraz napoje bezalkoholowe. Ważne jest także użytkowanie mieszkania albo domu i nośniki energii. Wymienione dobra stanowią prawie połowę koszyka dóbr oraz usług GUS.
Ogromny wpływ na poziom inflacji mają również ceny paliw.
Hiperinflacja oraz spadek wartości pieniądza
Cały mechanizm bezustannie się nakręca, co powoduje występowanie hiperinflacji oraz spadek wartości pieniądza. Do takiego przypadku doszło w pierwszej połowie lat 90. XX wieku. Każdy Polak mógł stać się wtedy milionerem, ale wysokie zarobki nie wpłynęły wcale na poprawę komfortu życia.
Dlaczego? Inflacja skonsumowała wszystkie oszczędności, przede wszystkim te w formie gotówkowej. Aktualnie inflacja jest już wysoka, ale nie ma jeszcze mowy o hiperinflacji.
Aby sytuacja nie odbiła się negatywnie na sytuacji finansowej w polskich domach, trzeba wziąć pod uwagę wiele scenariuszy, kontrolować oszczędności, wiedzieć, jakie pułapki występują w trakcie bezustannego podnoszenia cen i dokształcać się z zakresu finansów i ekonomii.
Redaktor naczelny, z wykształcenia ekonomista, pasjonuje się wszelkimi nowinkami z branży finansów i gospodarki. Jego doświadczenie i umiejętności analityczne pozwalają mu na głębokie zrozumienie zmieniających się trendów rynkowych i ich wpływu na globalną ekonomię. Skupia się na dostarczaniu przystępnych informacji, które pomagają czytelnikom zrozumieć złożoność współczesnych wyzwań finansowych.
